Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN w Zakopanem - bezpłatna wystawa, makieta Tatr i Sala Odkryć

W Zakopanem, przy rondzie Jana Pawła II w drodze do Kuźnic, stoi budynek, który łatwo minąć w pośpiechu do kolejki na Kasprowy. To Centrum Edukacji Przyrodniczej Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wstęp na wystawę jest bezpłatny, zwiedzanie trwa niecałą godzinę, a w środku jest największa w Polsce makieta Tatr, sztuczna jaskinia i dioramy z gadającymi zwierzętami. W tym artykule zebraliśmy wszystko, co trzeba wiedzieć przed wizytą: co jest w środku, jak zarezerwować wejście, ile kosztuje Sala Odkryć dla dzieci i gdzie zostawić samochód.

Czym jest Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN

Centrum Edukacji Przyrodniczej (w skrócie CEP) to multimedialna wystawa o przyrodzie Tatr prowadzona przez Tatrzański Park Narodowy. Mieści się przy ul. Tytusa Chałubińskiego 42a w Zakopanem, kilkanaście minut spacerem od Krupówek. Wystawę zwiedza się w grupach do 25 osób, a po salach prowadzi wirtualny przewodnik, czyli nagrany komentarz i projekcje uruchamiane w kolejnych pomieszczeniach. Cała trasa zajmuje około 50 minut.

Oprócz głównej wystawy w budynku działa płatna Sala Odkryć dla dzieci w wieku 7-14 lat, sklepik z mapami i wydawnictwami TPN oraz leśny ogród z roślinnością tatrzańską wokół budynku. CEP organizuje też prelekcje, warsztaty i zajęcia terenowe z cyklu „PoSzlaki”, o których piszemy niżej.

Historia budynku przy rondzie Jana Pawła II

Budynek ma dłuższą historię niż sama wystawa. Przez lata była tu siedziba dyrekcji Tatrzańskiego Parku Narodowego, a później tradycyjne muzeum przyrodnicze z gablotami i wypchanymi zwierzętami. W budynku znalazła też miejsce Biblioteka Paryskich, czyli księgozbiór górski przekazany parkowi przez Zofię i Witolda Henryka Paryskich, autorów „Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej”.

Przebudowa na nowoczesne centrum edukacyjne ruszyła w 2015 roku i trwała w dwóch etapach do marca 2018 roku. Zmodernizowane centrum otwarto 23 marca 2018 roku. Wartość projektu wyniosła około 12 mln zł, z czego blisko 8 mln zł pochodziło z dofinansowania - głównie z funduszy europejskich (Program Infrastruktura i Środowisko), uzupełnionych środkami norweskimi i krajowymi. Ówczesny dyrektor TPN Szymon Ziobrowski mówił przy otwarciu, że budynek zaprojektowano przede wszystkim z myślą o dzieciach, bo to je trzeba uczyć wrażliwości na przyrodę.

Co zobaczysz na wystawie

Wystawa prowadzi przez kilka sal tematycznych. Każda ma inny klimat i inne zadanie.

Makieta Tatr

Największa w Polsce makieta Tatr obejmuje polską i słowacką część gór. Na model wyświetlane są prezentacje multimedialne z komentarzem lektora: widać układ dolin i grzbietów, budowę geologiczną i to, jak góry zmieniają się w ciągu roku. Jeśli planujesz dłuższą wędrówkę, warto tu przyjść przed wyjściem na szlak. Na makiecie dużo łatwiej zrozumieć, dlaczego przejście z Doliny Pięciu Stawów do Morskiego Oka wymaga pokonania przełęczy i gdzie dokładnie leżą Rysy.

Filmy przyrodnicze

W salach kinowych wyświetlane są filmy pokazujące Tatry z perspektywy dzikich zwierząt: niedźwiedzi, świstaków i kozic. Jeden z filmów pokazuje też, jak zwierzęta reagują na spotkanie z człowiekiem na szlaku. Przy otwarciu w 2018 roku jedna z sal działała jako kino 4D z ruchomymi fotelami, podmuchem wiatru i filmem z lotu orła czytanym przez Krystynę Czubównę. Obecna oferta TPN mówi o filmach przyrodniczych, więc efektów 4D lepiej nie traktować jako pewnika.

Dioramy łąki i lasu

W salach kinowych wyświetlane są filmy pokazujące Tatry z perspektywy dzikich zwierząt: niedźwiedzi, świstaków i kozic. Jeden z filmów pokazuje też, jak zwierzęta reagują na spotkanie z człowiekiem na szlaku. Przy otwarciu w 2018 roku jedna z sal działała jako kino 4D z ruchomymi fotelami, podmuchem wiatru i filmem z lotu orła czytanym przez Krystynę Czubównę. Obecna oferta TPN mówi o filmach przyrodniczych, więc efektów 4D lepiej nie traktować jako pewnika.

Jaskinia

Ostatnia część trasy to odtworzone wnętrze tatrzańskiej jaskini. Jest chłodno i ciemno, słychać echo, ze ścian sączy się woda, a w dole płynie strumień. Dla kogoś, kto nigdy nie był w Jaskini Mroźnej czy Mylnej, to dobra zapowiedź tego, co czeka w Dolinie Kościeliskiej. Latem przyda się tu bluza.

Sala Odkryć dla dzieci

Sala Odkryć znajduje się na piętrze i jest jedyną płatną częścią centrum. Przeznaczono ją dla dzieci w wieku 7-14 lat. Dzieci uczą się tu orientacji na mapie i rozpoznawania odgłosów zwierząt, ćwiczą pamięć i spostrzegawczość. Są gry ruchowe Kinect, w których trzeba skakać jak kozica albo biegać jak jeleń, stoliki interaktywne z szufladami pełnymi eksponatów (modele płazów, gadów, skał, szyszek i ptasich jaj), krótkie filmy edukacyjne oraz stanowiska stereoskopowe ze zdjęciami przyrody w 3D.

Pobyt w Sali Odkryć trwa maksymalnie 50 minut. Dziecko poniżej 18 lat musi być pod opieką dorosłego, a opiekun również potrzebuje biletu. TPN nie poleca sali dzieciom poniżej 7 lat. Jeśli chcesz zobaczyć wystawę i Salę Odkryć jednego dnia, zaplanuj na wizytę 1,5-2 godziny.

Bilety i rezerwacja

Wstęp na wystawę przyrodniczą jest bezpłatny, ale miejsce trzeba wcześniej zarezerwować online. Rezerwacji telefonicznych nie ma. Sala Odkryć jest płatna, a bilet kupiony online jest tańszy niż na miejscu.

Rezerwacji dokonuje się przez formularz na stronie TPN: wystawa przyrodnicza i Sala Odkryć. Grafik wejść na dany miesiąc pojawia się około połowy poprzedniego miesiąca - terminy na lipiec zobaczysz więc w połowie czerwca. W wakacje, ferie i długie weekendy miejsca kończą się szybko, dlatego rezerwację warto zrobić od razu po publikacji grafiku. Osoby, które chcą skorzystać z preferencyjnych warunków wstępu, mogą złożyć e-wniosek przez formularz na stronie CEP.

Godziny otwarcia i dni zamknięte

Centrum działa od poniedziałku do soboty. W niedziele jest zamknięte przez cały rok. Wejścia na wystawę odbywają się co 20 minut.

Sala Odkryć ma krótszy grafik: działa od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–15:00. Wejścia są o pełnych godzinach, ostatnie o 14:00. W soboty Sala Odkryć jest zamknięta.

W 2026 roku centrum jest zamknięte 1 stycznia, 5–6 kwietnia, 3 maja, 1 listopada oraz 24–25 grudnia. Skrócone godziny obowiązują 4 kwietnia (8:00–13:00) i 26 grudnia (11:00–15:00). W pozostałe święta, m.in. 6 stycznia, 1 maja, 4 czerwca, 15 sierpnia, 11 listopada i 31 grudnia, centrum działa normalnie.

Jak dojechać i gdzie zaparkować

CEP stoi przy rondzie Jana Pawła II, przy drodze z centrum Zakopanego do Kuźnic. Z Krupówek dojdziesz tu pieszo w 15-20 minut, idąc ulicą Chałubińskiego w górę. Jeśli wybierasz się do Kuźnic busem lub pieszo, centrum masz po drodze.

Centrum nie ma własnego parkingu. Około 30 metrów od wejścia jest prywatny parking, ale tylko dla samochodów osobowych. Parking miejski dla aut, busów i autokarów znajduje się przy ul. Bronisława Czecha, kilka minut spacerem od CEP.

Dostępność dla osób z niepełnosprawnościami

Budynek został przygotowany dla osób z różnymi potrzebami. Według deklaracji dostępności TPN przy wejściu nie ma barier architektonicznych, wystawa w środku również jest bez barier, a na piętro prowadzi winda. W budynku jest toaleta dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, wyposażona w leżankę. Dla osób niewidomych i słabowidzących przygotowano oznaczenia, mapę tyflograficzną (dotykową) i kontrasty fakturowe na ciągach komunikacyjnych. Osoby niedosłyszące mogą korzystać z pętli indukcyjnych oraz systemów FM i na podczerwień.

TPN udostępnia też informację turystyczną w polskim języku migowym - codziennie w godzinach 7:30-16:30 przez usługę Migam. Deklaracja nie wspomina o wyznaczonym miejscu parkingowym dla osób z niepełnosprawnościami przy samym CEP, więc tę kwestię lepiej sprawdzić mailowo przed wizytą.

Zajęcia i wydarzenia w CEP

Poza wystawą centrum prowadzi cykl „PoSzlaki”: prelekcje, warsztaty artystyczne, pogadanki i zajęcia terenowe, na przykład rozpoznawanie ptaków czy przygotowanie do wycieczki w góry. Zajęcia odbywają się także zimą. Część jest płatna, na część trzeba mieć wejściówki. Aktualny program znajdziesz na stronie TPN w zakładce PoSzlaki oraz na profilu parku na Facebooku.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy

Kilkaset metrów dalej, przy ul. Karłowicza w drodze do Kuźnic, znajduje się Tatrzańskie Lapidarium. To plenerowa mapa Tatr ułożona z prawdziwych tatrzańskich skał, na której widać, z czego zbudowane są poszczególne części gór. Lapidarium jest otwarte od świtu do zmierzchu i bezpłatne, więc dobrze łączy się ze spacerem po wizycie w CEP.

W Kirach, przy wylocie Doliny Kościeliskiej, TPN prowadzi drugie centrum: CEP TPN Dolina Kościeliska z Tatrzańskim Archiwum Planety Ziemia. Przed budynkiem stoi model dinozaura w naturalnej wielkości i rekonstrukcja niedźwiedzia jaskiniowego, odtworzona na podstawie szczątków znalezionych w Tatrach. Jeśli masz w planach Dolinę Kościeliską, warto zajrzeć do obu centrów - każde pokazuje Tatry z innej strony.

Praktyczne wskazówki przed wizytą

• Zarezerwuj termin online zaraz po publikacji grafiku na dany miesiąc. W sezonie wolne miejsca znikają w kilka dni.
• Sprawdź dzień tygodnia. W niedziele centrum jest zamknięte, a Sala Odkryć nie działa też w soboty.
• Bilet do Sali Odkryć kup online - zapłacisz 15 zł zamiast 20 zł. Pamiętaj o bilecie dla opiekuna.
• Weź bluzę. W jaskini jest chłodno nawet w środku lata.
• Przyjdź kilka minut przed godziną wejścia. Grupy startują co 20 minut i trudno dołączyć do trasy w trakcie.
• Zaplanuj wizytę na deszczowy dzień albo dzień odpoczynku między wyjściami w góry. Godzina w CEP i spacer do Lapidarium dobrze wypełniają takie popołudnie.
• Jeśli idziesz pierwszy raz w Tatry, obejrzyj makietę przed wyjściem na szlak. Łatwiej potem czytać mapę w terenie.

Kontakt

W sprawach biletów, zwiedzania i oferty edukacyjnej: cep@tpn.pl, tel. 18 20 23 312 (w godzinach otwarcia). Reklamacje i anulacje e-biletów: ebilety@tpn.pl, tel. 885 989 427. Oficjalna strona centrum: tpn.gov.pl/cep-zakopane.

Udostępnij

Autor

Redakcja Trekkit

Redakcja Trekkit - piszemy o górach, szlakach i sprzęcie turystycznym.

4 artykułów

Wszystkie artykuły